Para mecbûrî (Pflichtteil): kî dixwaze, çiqas e, kengî dem diqede

Hat kontrolkirin 05.11.2026

Ji almanî hatiye wergerandin. Heke tiştek cuda be, nivîsa almanî derbasdar e: Deutsche Fassung

Di wesiyetê de zarokek tune, an hevjîn bi tenê mîrat digire. Yê ku wiha li derve tê hiştin, li gorî qanûnê destvala namîne. Ji bo mîratgiran ev tê vê wateyê: daxwazek tê, û ew li dijî wan e.

Bi giştî çi derbasdar e

Kî: zarok û neviyên din ên mirî, hevjîn, û dê û bav, heke nevî tune bin (§§ 2303, 2309 BGB). Para mecbûrî (Pflichtteil) ya xwişk û birayan tune.
Çiqas: nîvê nirxê para mîratê ya qanûnî (§ 2303 Abs. 1 BGB). Heke zarokekî bê wesiyet çaryekek mîrat bigirta, para wî ya mecbûrî heştyeka nirxê mîratê ye. Ka para mîratê ya qanûnî çawa tê diyarkirin, li Bê wesiyet kî mîrat digire? heye.
Bi pere. Para mecbûrî mafekî dayînê ye li hember mîratgiran. Yê ku wê dixwaze nabe hevmîratgir, beşdarî biryarê nabe û parekê ji xanî nastîne.
Tavilê tê xwestin. Maf bi mirinê re çêdibe (§ 2317 BGB).

Mîratgir divê çi pêşkêş bikin

Kî xwediyê mafê para mecbûrî be û bi xwe ne mîratgir be, dikare ji mîratgiran bixwaze (§ 2314 BGB):

agahiyê li ser naveroka mîratê, wekî lîsteyekê,
ku ew bikaribe di amadekirina lîsteyê de amade be,
ku nirxê tiştên mîratê were diyarkirin,
ku lîste ji aliyê noterekî (Notar) ve were amadekirin.

Lêçûnên vê mîrat hildigire.

Diyariyên deh salên dawî

Heke mirî di jiyana xwe de tiştek diyarî kiribe, xwediyê mafê para mecbûrî dikare temamkirinekê bixwaze: diyarî di hesab de dîsa li mîratê tê zêdekirin (§ 2325 BGB). Di sala yekem a berî mirinê de bi tevahî tê hesibandin, ji bo her saleke din dehyekek kêmtir. Piştî deh salan êdî nayê hesibandin. Di diyariyên ji bo hevjîn de ev dem berî dawiya zewacê dest pê nake.

Demborîn

Maf di sê salan de dikeve demboriyê (§ 195 BGB). Dem bi dawiya wê salê dest pê dike ku maf tê de çêbûye û xwediyê mafê ji mirinê û ji derxistina xwe ya ji mîratê agahdar bûye (§ 199 Abs. 1 BGB).

Çi alîkariya we dike

Lîsteyeke temam, ji destpêkê ve. Hesab, erd, tiştên bi nirx, tiştên malê, deyn, her yek bi rewşa roja mirinê û bi belge. Yê ku jixwe wê hebe, ne mecbûr e di bin zextê de amade bike.
Nirx bi çavkaniyê. Ekstreya hesabê, rapora pisporî, texmîna emlakfiroş: jimar çi ye, û ji ku tê.
Nameyan biparêzin. Kengî kê çi xwestiye û çi standiye.

Di rewşa we de para mecbûrî çiqas e, ka diyarî tên hesibandin û çi divê jê were daxistin, parêzerek dinirxîne.