Koszty pogrzebu: kto płaci i co, gdy brakuje pieniędzy

Sprawdzono 05.11.2026

Przetłumaczono z niemieckiego. Jeśli coś się różni, obowiązuje tekst niemiecki: Deutsche Fassung

Rachunek zakładu pogrzebowego przychodzi w pierwszych tygodniach, często do osoby, która zadzwoniła jako pierwsza. Czy zostanie z nim sama, zależy od trzech pytań, na które ustawa odpowiada osobno: Kto musi pochować? Kto zamówił? Kto ostatecznie ponosi koszty?

Trzy pytania, trzy odpowiedzi

Kto musi pochować? Regulują to ustawy pogrzebowe krajów związkowych. Obowiązek mają najbliżsi krewni w ustalonej kolejności, z reguły najpierw małżonek lub partner życiowy, potem dzieci, potem rodzice i rodzeństwo. Obowiązek ten nie zależy od tego, czy się dziedziczy.
Kto jest winien pieniądze zakładowi pogrzebowemu? Ten, kto podpisał zlecenie. Zakład pogrzebowy zwraca się do swojej strony umowy.
Kto ostatecznie ponosi koszty? Spadkobiercy: „Spadkobierca ponosi koszty pogrzebu spadkodawcy” (§ 1968 BGB). Kto zamówił i zapłacił, nie będąc jedynym spadkobiercą, może żądać ich zwrotu ze spadku.

Co do nich należy

Pokrywane są koszty pogrzebu odpowiedniego do pozycji życiowej zmarłego: zakład pogrzebowy, trumna lub urna, miejsce na cmentarzu, uroczystość żałobna, nagrobek, nekrologi. Bieżąca pielęgnacja grobu w kolejnych latach według rozpowszechnionego poglądu do nich nie należy, jeżeli zmarły nie postanowił inaczej.

Gdy spadek zostaje odrzucony

Kto odrzuca spadek, nie jest spadkobiercą i nie ponosi kosztów na podstawie § 1968 BGB. Obowiązek pochowania według prawa kraju związkowego jednak pozostaje: gmina może żądać kosztów zleconego przez siebie pogrzebu od zobowiązanych krewnych, także wtedy, gdy odrzucili spadek. Więcej w artykule Odrzucenie spadku.

Gdy brakuje pieniędzy

Niezbędne koszty pogrzebu przejmuje urząd pomocy społecznej (Sozialamt), o ile od osób do tego zobowiązanych nie można wymagać poniesienia tych kosztów (§ 74 SGB XII). Liczą się przy tym dochód i majątek zobowiązanych oraz to, co można uzyskać ze spadku. Przejmowany jest prosty, godny pogrzeb. Wniosek składa zobowiązany w urzędzie pomocy społecznej, najlepiej zanim udzieli zleceń wykraczających poza taki pogrzeb.

Co Państwu pomoże

Przed zleceniem pisemna oferta, ze wszystkimi pozycjami. W pierwszej rozmowie wiele się obiecuje.
Poszukać zabezpieczenia na wypadek śmierci: ubezpieczenie pogrzebowe, umowa przedpogrzebowa z zakładem, rachunek powierniczy. Często coś jest wśród dokumentów.
Zapytać bank. Wiele banków opłaca rachunek za pogrzeb bezpośrednio z konta zmarłego, po przedłożeniu rachunku i aktu zgonu (Sterbeurkunde), jeszcze przed poświadczeniem dziedziczenia (Erbschein).
Zachować każdy rachunek i zapisać, kto go zapłacił. Między współspadkobiercami rozlicza się później według tego.