Poradnik

Znaleziony testament: oddanie do sądu, otwarcie, co jest ważne

Sprawdzono 05.11.2026

Przetłumaczono z niemieckiego. Jeśli coś się różni, obowiązuje tekst niemiecki: Deutsche Fassung

W szufladzie, w segregatorze, między wyciągami z konta: koperta albo kartka z pismem matki. Co na niej jest, schodzi na razie na drugi plan. Najpierw jest obowiązek.

Oddać, natychmiast

Kto posiada testament, który nie znajduje się w urzędowym przechowaniu, musi go niezwłocznie oddać do sądu spadkowego (Nachlassgericht), gdy tylko dowie się o śmierci (§ 2259 BGB). Dotyczy to każdego pisma, które mogłoby być testamentem:

• także gdy jest stare,
• także gdy wydaje się niejasne, przekreślone lub wyraźnie nieaktualne,
• także gdy jest ich kilka – wtedy wszystkie,
• także gdy jest dla Państwa niekorzystne.

O tym, czy jest ważny, nie decydują znalazcy. Kto zatrzymuje lub niszczy testament, może podlegać karze i stracić własne prawo do spadku.

Właściwy jest sąd spadkowy ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego. Proszę oddać oryginał, nie kopię, i poprosić o potwierdzenie oddania. Zamkniętą kopertę oddaje się zamkniętą.

Co potem robi sąd

Sąd spadkowy otwiera testament i zawiadamia uczestników o jego treści na piśmie (§ 348 FamFG). Są to osoby uwzględnione w testamencie oraz spadkobiercy ustawowi. Terminu, na który wszyscy się stawiają, z reguły nie ma.

Z tym zawiadomieniem najwcześniej zaczyna biec dla spadkobierców powołanych w testamencie termin na odrzucenie spadku (§ 1944 ust. 2 BGB).

Testamenty notarialne i te złożone w sądzie są zarejestrowane w Centralnym Rejestrze Testamentów (Zentrales Testamentsregister). Sąd dowiaduje się o nich bez udziału rodziny.

Kiedy testament własnoręczny jest ważny

• W całości napisany odręcznie i podpisany, przez samego zmarłego (§ 2247 BGB). Tekst napisany na maszynie lub komputerze i tylko podpisany nie wystarcza.
• Miejsce i data powinny być podane. Jeżeli ich brak, testament nie jest z tego tylko powodu nieważny, ale mogą powstać wątpliwości, zwłaszcza gdy jest ich kilka.
• Kilka testamentów: późniejszy uchyla wcześniejszy w zakresie, w jakim jest z nim sprzeczny (§ 2258 BGB).

Czy określony testament jest skuteczny i co oznacza, rozstrzyga w sporze sąd. Wcześniej ocenia to adwokat.

Co Państwu pomoże

• Zrobić zdjęcie i kopię, zanim oddadzą Państwo oryginał.
• Zapisać, gdzie i kiedy został znaleziony i kto przy tym był.
• Powiadomić całe rodzeństwo jednocześnie. Kto dowiaduje się dopiero od sądu, zadaje sobie pytanie, dlaczego.
• Szukać dalej. Jedno znalezisko nie oznacza, że jest jedyne.