Sprostowanie księgi wieczystej po śmierci: obowiązek, termin, koszty

Sprawdzono 05.11.2026

Przetłumaczono z niemieckiego. Jeśli coś się różni, obowiązuje tekst niemiecki: Deutsche Fassung

W księdze wieczystej (Grundbuch) nadal widnieje nazwisko zmarłego. Dopóki tak jest, domu nie da się ani sprzedać, ani obciążyć. Sprostowanie jest obowiązkiem, a przez dwa lata wpis nie kosztuje opłaty.

Co obowiązuje ogólnie

Księga wieczysta z chwilą śmierci jest nieprawidłowa. Właścicielami są od tej chwili spadkobiercy, nawet jeśli jeszcze to tam nie widnieje.
Sprostowanie jest obowiązkiem. Urząd ksiąg wieczystych (Grundbuchamt) ma nałożyć na spadkobierców obowiązek złożenia wniosku i dostarczenia dokumentów. Ma się z tym wstrzymać, dopóki istnieją uzasadnione powody (§ 82 GBO).
Dwa lata bez opłaty. Za wpis spadkobierców wpisanego właściciela nie pobiera się opłaty, jeżeli wniosek wpłynie do urzędu ksiąg wieczystych w ciągu dwóch lat od otwarcia spadku (nr 14110 wykazu kosztów do GNotKG). Później kosztuje on pełną opłatę według wartości nieruchomości.

Jakich dokumentów wymaga urząd ksiąg wieczystych

Następstwo spadkowe wykazuje się przez (§ 35 ust. 1 GBO):

poświadczenie dziedziczenia (Erbschein) lub europejskie poświadczenie spadkowe, albo
testament notarialny lub notarialną umowę dziedziczenia (Erbvertrag), razem z protokołem otwarcia.

Testament własnoręczny nie wystarcza urzędowi ksiąg wieczystych; wtedy potrzebne jest poświadczenie dziedziczenia. Więcej w artykule Erbschein, bank, dokumenty.

Co zostaje wpisane

Przy kilku spadkobiercach wpisuje się wszystkich, z dopiskiem „in Erbengemeinschaft” (we wspólnocie spadkobierców). W księdze wieczystej nie ma udziałów w domu: nieruchomość należy do wszystkich wspólnie. Dopiero gdy spadkobiercy dokonają działu spadku, na przykład gdy jedno z nich przejmie dom, następuje kolejny wpis, a do tego potrzebny jest notariusz (Notar).

Co Państwu pomoże

Zanotować dzień śmierci i datę dwa lata później. Miarodajne jest, kiedy wniosek wpłynie do urzędu ksiąg wieczystych.
Nie czekać na porozumienie. Sprostowanie na wspólnotę spadkobierców niczego nie przesądza. Kto dostanie dom, pozostaje otwarte.
Zdobyć odpis z księgi wieczystej. Pokazuje on także, czy są jeszcze wpisane długi gruntowe (Grundschulden).
Jedna osoba składa wniosek, wszyscy o tym wiedzą. Kto to przejmuje, zapisuje datę i sygnaturę akt.