Zapis (Vermächtnis): różnica wobec spadku i co są winni spadkobiercy

Sprawdzono 05.11.2026

Przetłumaczono z niemieckiego. Jeśli coś się różni, obowiązuje tekst niemiecki: Deutsche Fassung

W testamencie napisano: „Moja siostrzenica otrzymuje 10 000 euro” albo „Pianino dostanie mój wnuk”. Wielu uważa wtedy siostrzenicę i wnuka za współspadkobierców. Nie są nimi, a to zmienia, kto decyduje i kto płaci.

Co obowiązuje ogólnie

Spadkobiercą jest ten, kto dostaje spadek jako całość albo udział w nim. Wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki zmarłego, także w długi.
Zapis (Vermächtnis) przysparza komuś pojedynczą korzyść, bez powoływania go do spadku (§ 1939 BGB): kwotę pieniędzy, przedmiot, prawo zamieszkiwania.
Zapisobierca nie dostaje niczego samoczynnie. Ma roszczenie wobec tego, kto jest obciążony zapisem, o świadczenie zapisanego przedmiotu (§ 2174 BGB). Obciążeni są z reguły spadkobiercy (§ 2147 BGB).

Co to znaczy w praktyce

Nie jest członkiem wspólnoty spadkobierców (Erbengemeinschaft). Zapisobierca nie współzarządza, nie współgłosuje i nie figuruje w poświadczeniu dziedziczenia (Erbschein).
Nie odpowiada za długi zmarłego.
Spadkobiercy muszą wykonać zapis. Przenoszą własność przedmiotu albo płacą kwotę. Przy nieruchomości lub prawie zamieszkiwania potrzebni są do tego notariusz (Notar) i księga wieczysta (Grundbuch).
Najpierw długi, potem zapisy. Zapisy są zobowiązaniami spadkowymi, ale ustępują pozostałym wierzycielom. Jeżeli spadek nie wystarcza, mogą zostać zmniejszone.
Zachowek (Pflichtteil) ma pierwszeństwo. Zapis nie uszczupla zachowku uprawnionych.

Przyjęcie i odrzucenie

Zapis przyjmuje się lub odrzuca przez oświadczenie wobec obciążonego, czyli wobec spadkobierców, nie wobec sądu (§ 2180 BGB). Terminu takiego jak sześć tygodni przy spadku ustawa dla tego nie podaje. Kto przyjął, nie może już odrzucić.

Po czym się go rozpoznaje

Po samym brzmieniu często nie: laicy piszą „dziedziczy”, a mają na myśli „dostaje”. W razie wątpliwości obowiązuje: kto otrzymuje tylko pojedyncze przedmioty, nie jest uważany za spadkobiercę, nawet jeśli tak go nazwano (§ 2087 ust. 2 BGB). Kto otrzymuje ułamek majątku, jest spadkobiercą. Jak należy czytać określony testament, rozstrzyga w sporze sąd spadkowy (Nachlassgericht).

A podatek

Także zapis podlega podatkowi od spadków. Dla zapisobiercy obowiązują te same kwoty wolne co dla spadkobierców, zależnie od pokrewieństwa. Więcej w artykule Podatek od spadków: kwoty wolne.

Co Państwu pomoże

Lista zapisów z testamentu: kto, co, już wykonany czy nie.
Poprosić o pokwitowanie przekazania. Data, przedmiot lub kwota, podpis.
Najpierw rozeznanie w długach, potem wypłata.