Rehber

Berliner Testament: neyi bağlar, çocuklar ne talep edebilir?

Kontrol tarihi 05.11.2026

Almancadan çevrilmiştir. Bir fark varsa Almanca metin geçerlidir: Deutsche Fassung

“Birbirimizi karşılıklı olarak mirasçı atıyoruz, son kalanın ölümünden sonra çocuklar mirasçı olur.” Evli çiftlerin pek çok vasiyetnamesinde buna benzer bir ifade yer alır. Almanya'da buna Berliner Testament denir. Bunun çocuklar için ne anlama geldiğini çoğu kişi ancak anne ya da babadan ilki öldüğünde fark eder.

Genel olarak ne geçerlidir

• Önce eş, tek başına. Anne ya da babadan biri öldüğünde her şey diğerine kalır. Çocuklar bu ilk miras olayında mirasçı değildir; bir mirasçılar topluluğu (Erbengemeinschaft) oluşmaz.
• Sonra çocuklar. Eşler, sağ kalanın ölümünden sonra terekenin üçüncü bir kişiye kalmasını öngörmüşse, şüphe halinde bu üçüncü kişinin, en son ölenin mirasçısı olarak terekenin tamamını alacağı kabul edilir (§ 2269 f. 1 BGB). Yani çocuklar bir kez, en son ölenden miras alır; hem de o anda geriye kalan her şeyi.
• Yalnızca eşler ve kayıtlı hayat ortakları için. Ortak vasiyetnameyi yalnızca onlar düzenleyebilir.

İlk ölümde saklı pay

Çocuklar ilk miras olayında atlandığı için, sağ kalan anne ya da babadan saklı payı (Pflichtteil) talep edebilir: yasal miras paylarının yarısı, para olarak (§ 2303 BGB). Bunu yapmak zorunda değildirler ve birçoğu yapmaz.

Bazı vasiyetnamelerde bunun için bir hüküm bulunur: İlk ölümde saklı payını talep eden, ikincisinde de yalnızca saklı payı alacaktır. Böyle bir hükmün etkili olup olmadığı ve nasıl etkili olduğu, hükmün sözlerine bağlıdır.

İlk ölümden sonra ne bağlayıcı hale gelir

• Karşılıklı bağlı tasarruflar. Bunlar, eşlerden birinin, diğerinin tasarrufu olmasaydı yapmayacağı kabul edilen tasarruflardır. Eşler birbirini karşılıklı olarak mirasçı atamışsa, şüphe halinde bu kabul edilir (§ 2270 BGB).
• İkisi de hayattayken eşlerden biri böyle bir tasarrufu ancak miras sözleşmesinden dönme için geçerli olan şekilde geri alabilir; yani yeni bir vasiyetnameyle gizlice değil (§ 2271 f. 1 BGB).
• Birinin ölümüyle geri alma hakkı sona erer. Sağ kalan, kendi tasarrufunu ancak kendisine bırakılanı reddederse ortadan kaldırabilir (§ 2271 f. 2 BGB). Kabul etmişse, son mirasçı olan çocukların yerine kural olarak artık yeni bir vasiyetnameyle başkasını, örneğin yeni bir hayat arkadaşını koyamaz.

Sağ kalan eş, hayattayken malvarlığı üzerinde tasarruf etmeye devam edebilir: Evi satabilir ve parayı harcayabilir. Bağlayıcılık vasiyetnameyle ilgilidir, hayatla değil.

Vergi yönü

Her edinim ayrı vergilendirilir. Berliner Testament'te çocuklar ilk ölen anne ya da babadan hiçbir şey almaz; bu ebeveyne ilişkin muafiyet tutarları kullanılmadan kalır ve ikinci miras olayında malvarlığının tamamı bir defada gelir. Büyük malvarlıklarında bunun önemi olabilir. Ayrıntı: Veraset vergisi: muafiyet tutarları.

Size ne yardımcı olur

• Vasiyetnameyi dikkatle okumak, kelimesi kelimesine. İçinde saklı pay hükmü var mı? Sağ kalan değişiklik yapabilir mi?
• İlk ölümde nelerin var olduğunu kayda geçirmek. İkinci miras olayında neyin paylaşılacağı, o günkü durum belgelenmişse yıllar sonra daha kolay anlaşılır.
• Anne ya da babadan biri hayattayken birbirinizle konuşmak. Ev hakkında, bakım hakkında, herkesin ne beklediği hakkında.

Belirli bir vasiyetnamenin ne anlama geldiğini ve saklı payı talep etmenin yerinde olup olmadığını bir avukat değerlendirir.